مدیریت انرژی در صنعت فولاد؛ کاهش ۵۸ درصدی شدت مصرف انرژی در ۶ دهه
بر اساس گزارش جدید انجمن جهانی فولاد، صنعت فولاد جهان با مدیریت فعالانه مصرف انرژی، موفق شده است شدت انرژی مصرفی را از حدود ۵۰ گیگاژول بر تن در دهه ۱۹۶۰ به ۲۰.۹۵ گیگاژول بر تن در سال ۲۰۲۴ کاهش دهد که نشاندهنده بهبود ۵۸ درصدی است. این دستاورد در حالی حاصل شده که تولید ناخالص فولاد خام جهان در سال ۲۰۲۵ به رقم بیسابقه ۱.۸۴۹ میلیارد تن رسیده است و پیشبینی میشود تقاضا با رشد جمعیت و توسعه زیرساختهای انرژی کمکربن، همچنان افزایش یابد.
میزان مصرف انرژی در صنعت فولاد به شدت به روش تولید وابسته است. در روش سنتی کوره بلند-کوره اکسیژن (BF-BOF)، زغالسنگ با سهم ۷۰ تا ۸۰ درصد، منبع اصلی انرژی محسوب میشود، در حالی که در روش کوره قوس الکتریکی مبتنی بر قراضه (EAF)، الکتریسیته با سهم ۵۰ تا ۷۰ درصد نقش کلیدی دارد. همچنین گازهای همراه تولیدشده در فرآیندهای ککسازی، کوره بلند و اکسیژن، بیش از ۶۰ درصد نیاز انرژی یک کارخانه فولاد را تأمین کرده و نقش محوری در بهبود بهرهوری انرژی ایفا میکنند. بر اساس دادههای جمعآوریشده از اعضای انجمن، سهم انرژیهای تجدیدپذیر از کل انرژی مصرفی صنعت در سال ۲۰۲۴ به ۱.۹۴ درصد رسیده است.
در مسیر تحول صنعت فولاد، شرکتها به دنبال بهبود بهرهوری، برقرسانی تدریجی فرآیندها و توسعه پروژههای مبتنی بر هیدروژن و کورههای قوس الکتریکی هستند. انجمن جهانی فولاد برآورد کرده است که برای گذار به تولید کمکربن، سرمایهگذاری بالغ بر ۱.۲ تریلیون دلار برای احداث و تطبیق تأسیسات جدید و ۲.۵ تا ۴ تریلیون دلار دیگر برای زنجیره تأمین مورد نیاز است. با این حال، انتظار میرود روش کوره بلند-کوره اکسیژن مبتنی بر زغالسنگ، حداقل تا دهههای آینده سهم عمدهای از تولید جهانی را در اختیار داشته باشد و انتقال به فناوریهای پاک نیازمند دسترسی به انرژی پاک ارزانقیمت و سرمایهگذاری کلان است.